Więziennictwo w Polsce i Ukrainie: od dziedzictwa totalitarnego do współczesnego europejskiego systemu penitencjarnego


Abstrakt

Badanie reformy więziennictwa w Polsce jest doskonałą ilustracją przemian ustrojowych, jakie przechodzili Polacy od systemu naznaczonego radzieckim totalitaryzmem do społeczeństwa spełniającego kryteria demokratyczności . Dążenia Ukrainy w kierunku adaptacji rozwiązań Unii Europejskiej w dziedzinie reformy penitencjarnej zachęcają do poznania doświadczeń Polski ze względu na postęp tego kraju w eliminowaniu spuścizny komunistycznej w działalności więziennictwa i nadzorującej go Służby Więziennej. Zadanie to staje się również aktualne dla współczesnej Ukrainy i z uwagi na łączące oba kraje głębokie więzi kulturowe i mentalne, polskie doświadczenia wydają się być niezwykle inspirujące. Korzystając z doświadczenia sąsiadów nie należy zapominać o różnicach. Przede wszystkim należy zauważyć, że okres komunizmu w Polsce był wyraźnie krótszy, w porównaniu z 70-letnim doświadczeniem Ukrainy, Białorusi i innych Republik Radzieckich które w odróżnieniu od Polski nie zaznały pełnej suwerenności.Kluczowe dla powodzenia reform w Polsce było to, że realizowali je nowi, często młodzi ludzie, przygotowani do pracy w oparciu o współczesną wiedzy, nie związaną z poprzednim systemem. Polacy potępili zbrodnie komunizmu i jego dziedzictwo. Na Ukrainie do tej pory tak zdecydowanie tego nie zrobiono i to jest jeden z powodów niepowodzenia reform.

Słowa kluczowe

więziennictwo; system totalitarny; Państwowa Służba Penitencjarna; reforma więziennictwa

Ambrozik W., 2016, Pedagogika resocjalizacyjna. W stronie uspołecznienia systemu oddziaływań, Kraków.

Barczykowski G., Przybyłka Ł., 2016, Więźniowie Wronek w okresie stalinowskim Część I. Lata 1945 – 1948., Poznań.

Lityński A., 2007, Historia prawa Polski Ludowej, Lexis Nexis, Warszawa.

Migdał J., 2008, Polski system penitencjarny w latach 1956-2008 w ujęciu doktrynalnym, normatywnym i funkcjonalnym. Kontynuacja czy zmiana? Gdańsk

Nikołajew J., 2009, Specyfika duszpasterstwa więziennego w Polsce. Prezentacja badań własnych, «Teologia w Polsce» № 3,1.

Nowak E., 2002, Obozy na Slasku Opolskim w systemie powojennych obozow w Polsce (1945-1950).Historia i implikacje., Opole.

Pawlak К., 1997, Za kratami więzień i drutami obozów (zarys dziejów więziennictwa w Polsce), Kalisz.

Polit I, 2003, Miejsce odosobnienia w Berezie Kartuskiej w latach 1934–1939, Toruń.

Szymanowski Т., 1996, Przemiany systemu penitencjarnego w Polsce, Warszawa.

Tischner J, 1992, Etyka solidarności i Homo sovieticus, Kraków.

Вербенський М., 2004, Гуманізація виконання покарань в Україні, «Вісник Центру суддівських студій», № 2-3.

Відновлення пенітенціарної системи України в повоєнний період, http://lektsii.net/1-84850.html [13] Васильєв В., Kонцентраці́йні табори // Енциклопедія сучасної України, http://esu.com.ua/search_articles.php?id=3253

Виправно-трудовий кодекс України // Відомості Верховної Ради України.–1971.-№1.

Галай А., 2003, Організаційно-правові засади формування та функціонування персоналу установ виконання покарання, Київ.

Григор’єв О., Іваньков І., Іваньков О., Олійник О., 2012, Історія пенітенціарної системи України. ( ред.) В.В. Дрижака., Чернігів. [17] Грицак Я., 2008, Життя, смерть та інші неприємності., Грані-Т, Київ., http://er.ucu.edu.ua:8080/bitstream/handle/1/249/Hrytsak_Zhyttia%20smert%E2%80%99%20extraction.pdf?sequence=3&isAllowed=

Грицак Я., 2000, Нариси історії України: формування модерної української нації XIX-XX ст. [Навч. посібник], Київ.

Зисельс И., 2006, Если не сейчас… Статьи, интервью, выступления. 1989–2006 гг., Дух і Літера, Київ. [20] Епломб Е., 2006, Історія ГУЛАГу, Видавничий дім «Києво-Могилянська академія», Київ.

Карпачова Н., 2002, Стан дотримання і захисту прав і свобод людини в Україні, Консул, Харків.

Ковалів Ю., Дантові кола репресій України міжвоєнного двадцятиліття, «Всесвіт», http://www.vsesvit-journal.com/editorial/dantovi-kola-represij-ukrayiny-mizhvoyennogo-dvadtsyatylittya/

Кралюк П., 2010, Береза Картузька: чорні сторінки історії, «День», 8 жовтня, https://day.kyiv.ua/uk/article/cuspilstvo/bereza-kartuzka

Кримінально-виконавче право України [у схемах і таблицях] , 2016, (ред.), Київ.

Кузьмин С., 1989, Деятельность исправительно-трудовых учреждений. (1936–1960 гг.) : учеб. Пособие, Изд-во Акад. МВД СССР, Москва.

Кульчицький С., 2004, Демографічні втрати України в ХХ столітті, «Дзеркало тижня», 11 жовтня, https://dt.ua/SOCIETY/demografichni_vtrati_ukrayini_v_hh_stolitti.html

Мягкий І., Kонцтабори військовополоненихв Україні у 1941–1943 рр.(за документами ЦДАВО України). – Режим доступу: http://www.archives.gov.ua/Publicat/AU/AU_3_2015/09.pdf.

О преобразовании министерств СССР: Закон от 15 марта 1953 г., 1953, «Ведомости Верховного Совета СССР», № 3.

Овсієнко В., Політичні репресії 60-80-х років. Різновиди політичних в’язнів: “націоналісти”, “демократи”, “відмовники”, “релігійники , В. Овсієнко // Права людини і Україні. Інформаційний портал Харківської правозахисної групи., http://khpg.org/index.php?id=1384861378

Oпис моделі пробації визначеної Законом України "Про пробацію", http://www.kvs.gov.ua/peniten/control/main/uk/publish/article/829426;jsessionid=AE47D7F67E4D8FA08DC423B3B705AC2D

Основи законодавства Союзу РСР і союзних республік., 1983, Юрид. літ., Москва.

Терлюк І., Особливості розвитку окремих галузей радянського права у повоєнний період сталінщини, http://westudents.com.ua/glavy/61371-osoblivost-rozvitku-okremih-galuzey-radyanskogo-prava-u-povonniy-perod-stalnschini.html

Угода про співпрацю між Державною пенітенціарною службою України і Головним управлінням Тюремної служби Республіки Польща, http://zakon3.rada.gov.ua/laws/show/en/616_153

Шляхи реформування Державної кримінально-виконавчої служби України, http://old.minjust.gov.ua/21953

Формування пенітенціарної політики і пенітенціарної системи України в радянський період, http://studopedia.su/17_58879_formuvannya-penitentsiarnoi-politiki-i-penitentsiarnoi -sistemi- ukraini-v-radyanskiy-period.html [36] Як живуть засуджені на довічне ув’язнення українці, https://ua.korrespondent.net/ ukraine/events/3206952-korrespondent-vik-voli-ne-bachyty-yak-zhyvut-zasudzheni-na-dovichne-uviaznennia-ukraintsi

http://zakon3.rada.gov.ua/laws/show/1129-15 [38] http://zakon3.rada.gov.ua/laws/show/827/98

http://zakon3.rada.gov.ua/laws/show/en/616_153

http://prison-pastoral.blogspot.com/2016/09/1-2016.html

http://zakon5.rada.gov.ua/laws/show/419-19

http://www.irs.in.ua/index.php?option=com_content&view=article&id=1828%3A1&cat id=63 %3Ava&Itemid=86&lang=uk

Opublikowane : 2019-03-28


Krupnyk, L. (2019). Więziennictwo w Polsce i Ukrainie: od dziedzictwa totalitarnego do współczesnego europejskiego systemu penitencjarnego. Resocjalizacja Polska, (15), 105-133. https://doi.org/10.22432/pjsr.2018.15.07

Luba Krupnyk  liuba.krupnyk01@gmail.com
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu  Polska


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Redakcja publikuje artykuły naukowe na zasadach tożsamych z wzorcem licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 (zwanej również jako CC-BY), dostępnej pod adresem http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ lub innej wersji językowej tej licencji lub którejkolwiek późniejszej wersji tej licencji, opublikowanej przez organizację Creative Commons.

Autor zachowuje w pełni prawa autorskie do artykułu, przy czym przenosi nieodpłatnie na Wydawcę autorskie prawa majątkowe do artykułu. Przeniesienie praw nie jest ograniczone terytorialnie ani czasowo.

Internetowe wydanie czasopisma Resocjalizacja Polska realizowane jest w trybie Open Access, co oznacza że użytkownicy w zakresie korzystania z artykułów mają pełne prawo do ich czytania, ściągania, kopiowania, drukowania, wyszukiwania, linkowania, to jest do pełnego, nieograniczonego korzystania z zamieszczonych artykułów.

Wydawca nie pobiera opłat za udostępnianie pełnych wersji artykułów, jak również za ich użytkowanie, o którym mowa powyżej.