System pieczy zastępczej w Republice Czeskiej
Abstract
The foster care system in the Czech Republic is an important element of state social policy. The goal of this policy is to provide children deprived of parental care with natural conditions for proper emotional, social, and physical development. Foster care is defined in Act No. 359/1999 Coll. on the Socio-Legal Protection of Children, Section 47a, Paragraph 1, Letter a) as „personal care provided by a guardian” (Act No. 359/1999 Coll., 47a, Paragraph 1, Letter a). The system in force in the Czech Republic is moving toward a more individualized model of foster care in foster families, one that is child-friendly and focused on their emotional needs. In this publication, the author characterizes foster care in the Czech Republic, with a particular emphasis on foster families, and presents the organizational principles and functioning of this institution based on applicable legal regulations and research findings regarding the current state of „alternative care” in the Czech Republic.
Keywords
Alternative care; foster care; foster family,; Czech Republic; legal regulations; family support; natural family
References
Boddy J., 2013, Understanding permanence for looked after children: A review of research for the Care Inquiry, London: The Care Inquiry.
Boťová A., i in., 2008, Rodzina zastępcza i transformacja systemu opieki nad zagrożonymi dziećmi w Czechach. TRIADA, Brno.
Bubleová V. i in., 2021, Przewodnik po zastępczej opiece rodzinnej, Praga: Fundacja Terezy Maxové dětem.
Federalne Ministerstwo Spraw Zagranicznych, 1991, Konwencja o prawach dziecka.
Kodeks cywilny (nr 89/2012 Sb.) w Republice Czeskiej (Kodeks cywilny).
Konwencja o prawach dziecka (nr 104/1991 Sb.).
Lipová D. i in., 2019, Rodziny zastępcze w Czechach. Podstawowe cechy charakterystyczne rodziców zastępczych i dzieci w pieczy zastępczej, Praga: Stowarzyszenie Dziecko i Rodzina, z.s.
Matějček Z., Kolouchová J., 2002, Adopcja i opieka zastępcza, Praga: Portál.
Ministerstwo Pracy i Spraw Socjalnych, MPSV, 2021, Strategia de instytucjonalizacji opieki nad dziećmi na lata 2021–2030, Praga: MPSV.
Ministerstwo Pracy i Spraw Socjalnych, MPSV, 2023, Opieka zastępcza: ustawodawstwo i praktyka, Praga: MPSV.
O’Loughlin M., O’Loughlin S., 2016, Praca socjalna z dziećmi i rodzinami, Londyn: Learning Matters.
Pazlarová H., 2016, Opieka zastępcza: podręcznik dla zawodów pomocowych, Praga: Portal.
Štochlová P., 2011, Struktura wiekowa dzieci w zastępczej opiece rodzinnej w Czechach, „Czasopismo Poświęcone Pielęgniarstwu, Studiom Społecznym, Zdrowiu Publicznemu i Rehabilitacji”, 2(1–2), 37–44.
Trnková L., 2017, Opieka zastępcza nad dzieckiem w Czechach, Praga: Uniwersytet Karola.
Ustawa o społeczno-prawnej ochronie dzieci nr 359/1999 Sb. w Republice Czeskiej.
Vavrecková V., Tichá M., Ondrúšová Z., 2017, Opieka zastępcza jako aktualny problem opieki społecznej w Czechach, „DANUBE: Law, Economics and Social Issues Review”, 8(4), 237–248.
Walancik K., 2025, Kontakty dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej z rodzicami naturalnymi, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Walancik-Ryba K., 2019, System pieczy zastępczej w Wielkiej Brytanii a polskie rodziny
zastępcze, „Studia Edukacyjne”, 52, 245–257.
Netografia
Adopce.com. 2025, Zastępcza opieka rodzinna w liczbach, https://www.adopce.com/zakladni-informace/nahradni-rodinna-pece-v-cislech/ [dostęp: 10.09.2025].
https://www.mpsv.cz/ [dostęp: 10.09.2025].
Zbiór ustaw nr 104/1991 Sb, https://www.zakonyprolidi.cz/cs/1991-104 [dostęp: 10.08.2025].
Ministerstwo Pracy i Spraw Socjalnych. MPSV, 2025, Statystyki dotyczące zastępczej opieki rodzinnej, Praga, https://www.mpsv.cz/statistiky-1 [dostęp: 10.09.2025].
Copyright Notice:
Articles are published in accordance with conditions identical to the Creative Commons Attribution 4.0 (also called as CC-BY) license conditions, available on http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ and this permission applies to any language version or any later version of the license as published by the Creative Commons organization.
Author retain the copyright to the article, while at the same time he/she transfers the article property rights to the Publisher free of charge (without territorial and time restrictions).
The online edition of the Polish Journal of Social Rehabilitation is published under Open Access, which means that users can read, download, copy, distribute, print, search, and link to the full texts of these articles - are provided with full unrestricted access.
The publisher does not charge for providing access to full versions of articles nor for their use as referred to in above.
