Educational Influence on Offenders of Misdemeanors Implemented Through Discretionary Forms of Professional Activity by Uniformed Service Officers
Abstract
Polish legislation allows the possibility of using educational measures against offenders by officers of the uniformed services within the framework of the tasks specified in the laws. The article presents the potential of the uniformed services in this regard with an indication of the opportunities and threats arising from the specifics of their work, existing legislation and from the point of view of social expectations. Modern institutions with police powers provide more and more services requiring knowledge of pedagogy, psychology and sociology, which should measurably translate into the effectiveness of crime prevention carried out in direct social interactions.
References
[1] Bojarski M., Radecki W., 2011, Kodeks wykroczeń. Komentarz, Warszawa: Wolters Kluwer.
[2] Bojarski T., 2012, Polskie prawo wykroczeń. Zarys wykładu, Warszawa: LexisNexis.
[3] Brogden M., Nijhar P., 2005, Community Policing. National and International Models and Approaches, Devon.
[4] Chappel A.T., 2008, Police Academy Training: Comparing Across Curricula, Policing, „An International Journal of Police Strategies & Menagment”, 31(1), 36–56.
[5] Czapska J., Wójcikiewicz J., 1999, Policja w społeczeństwie obywatelskim, Kraków: Wydawnictwo Zakamycze.
[6] Czechowicz S., 2020, Zasadność istnienia kary nagany i możliwość jej stosowania za wykroczenie uchylania się od obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci, „Prawo i Więź”, 34.
[7] Dreher G., 1996, Kommunale Kriminalprävention: Anliegen, Grindgedanken Und Ertag bisherieger Bemühungen, „Die Polizei”, 7, 173–183.
[8] Grudecki M., 2018, Kara nagany i środki oddziaływania społecznego oraz środki oddziaływania wychowawczego w prawie wykroczeń, „Prokuratura i Prawo”, 7/8, 163–191.
[9] Grzegorczyk T. (red.), Jankowski W., Zbrojewska M., 2010, Kodeks wykroczeń. Komentarz, Warszawa: Wolter Kluwer.
[10] Gurycka A., 1979, Struktura i dynamika procesu wychowawczego. Analiza psychologiczna, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
[11] Hassemer W., 2002, Policja w państwie prawa, [w:] Mit represyjności albo o znaczeniu prewencji kryminalnej, (red.) J. Czaspka, H. Kury, Zakamycze.
[12] Hryniewicz-Lach E., 2015, Kara kryminalna w świetle Konstytucji RP, Warszawa: C.H. Beck.
[13] Iwański M., Konieczny J., Kościuk A., Krysta A., Rogus S., Łabuz U. (red.), 2008, Prawo wykroczeń. Repetytorium, Warszawa: Wolters Kluwer.
[14] Kalinowski M., 2007, Struktura procesu resocjalizacji, [w:] Resocjalizacja, t. 1, B. Urban, J. M. Stanik (red.), Warszawa.
[15] Klonowska I., 2018, Uspołeczniające, profilaktyczne i resocjalizacyjne funkcje Policji w perspektywie współczesnej pedagogiki resocjalizacyjnej, Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
[16] Kochańczyk R., 2019, Bliżej ludzi. Posterunek Policji – mała komórka, duże możliwości, [w:] Bliżej ludzi. Społeczno-edukacyjne działania Policji na rzecz bezpieczeństwa, (red.) J. Stawnicka, I. Klonowska, R. Kochańczyk, Sosnowiec.
[17] Kordaczuk-Wąs M., 2017, Społeczne uwarunkowania policyjnych działań profilaktycznych, Warszawa: Wydawnictwa Drugie.
[18] Kosonoga-Zygmunt J., 2017, Kara nagany w systemie sankcji za wykroczenie, „Wojskowy Przegląd Prawniczy”, 1, 92–109.
[19] Krajewski R., 2013, Środki oddziaływania wychowawczego w prawie wykroczeń, „Palestra”, 7–8, 163–191.
[20] Kurzępa B., 2008, Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. 1, Warszawa: Wolters Kluwer.
[21] Lis-Walewska M., 2022, Pouczenie oraz mandat karny jako środki prawne reakcji na wykroczenie, Materiały dydaktyczne Nr 215, Legionowo: Centrum Szkolenia Policji w Legionowie.
[22] Stawnicka J., 2013, Dialogiczny wymiar bezpieczeństwa. Rzecz o polskiej Policji, Katowice: Wydawnictwo Uniewersytetu Śląskiego.
[23] Sučić I., Karlowić R., 2017, Community Policing in Support of Social Cohesion, [w:] Community Policing – A European Perspective. Strategies, Best Practices and Guidelines, (red.) P.S. Bayerl et al., Springer: Cham.
[24] Ściborek Z., 2014, Motywowanie w organizacjach publicznych, Szczytno: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji.
[25] Wojciechowski B., 2004, Dyskrecjonalność sędziowska. Studium teoretyczno prawne, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Źródła internetowe
[26] Duniewska Z., Władza dyskrecjonalna administracji publicznej a sytuacja prawna jednostki – kilka refleksji, [w:] Administracja publiczna pod rządami prawa. Księga pamiątkowa z okazji 70-lecia urodzin prof. zw. dra hab. Adama Błasia, J. Korczak (red.), Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, e-Monorafie 2016, nr 74, s. 97–107, http://www.bibliotekacyfrowa.pl/publication/79804 [dostęp: 01.06.2024].
[27] https://sjp.pwn.pl [dostęp: 12.06.2024].
[28] Ministerstwo Sprawiedliwości, https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie/ [dostęp: 04.04.2024].
[29] Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Kielcach. Informacja o wynikach kontroli. Prowadzenie postępowań mandatowych i stosowanie pouczeń przez funkcjonariuszy straży miejskich oraz egzekwowanie grzywien nałożonych przez nich w drodze mandatu karnego, LKI.430.3.2022Nrewid.28/2022/P/22/060/LKI, https://www.nik.
gov.pl/plik/id,26850,vp,29648.pdf [dostęp: 23.06.2024].
[30] Tunia A., 2020, Stosowanie środków niepenalnych jako sposób reagowania na wykroczenia, „Studia Prawnicze KUL”, 3, 335–354. http://doi.org/10.31743/sp.5913.
Akty prawne
[31] Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, Dz.U. 1971 Nr 12 poz. 114 ze zm.
[32] Ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym, Dz.U. 2022 poz. 883.
[33] Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, Dz.U. 2001 Nr 106 poz. 1148; Dz.U. 2022 poz. 1124.
[34] Ustawa z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, Dz.U. 2013 poz. 628.
[35] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie określenia wykroczeń, za które funkcjonariusze straży ochrony kolei są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, oraz zasad i sposobu wydawania upoważnień, Dz.U. 2003 Nr 62 poz. 564.
[36] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 listopada 2022 r. w sprawie wykroczeń, za które inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego oraz pracownicy Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2022 poz. 2467.
[37] Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lutego 2016 r. w sprawie określenia wykroczeń, za które żołnierze Żandarmerii Wojskowej są upoważnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2017 poz. 746.
[38] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 18 kwietnia 2014 r. w sprawie wykroczeń, za które funkcjonariusze Straży Granicznej są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2014 poz. 539 ze zm.
[39] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2003 Nr 208 poz. 2026.
[40] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykroczeń, za które funkcjonariusze Straży Granicznej są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2023 poz. 319.
[41] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 października 2019 r. w sprawie zakresu wykroczeń, za które uprawnieni pracownicy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz strażnicy Państwowej Straży Łowieckiej są upoważnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2019 poz. 2090.
[42] Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2005 r. w sprawie nadania funkcjonariuszom Straży Parku w parkach narodowych oraz innym pracownikom parków narodowych, którym przysługują uprawnienia funkcjonariusza Straży Parku, uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2005 Nr 74 poz. 648.
[43] Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie nadania funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2017 poz. 589.
[44] Wytyczne Nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 13 lipca 2020 r. w sprawie wykonywania przez Policję niektórych czynności w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców, Dz.U.2020.37 KGP.
[2] Bojarski T., 2012, Polskie prawo wykroczeń. Zarys wykładu, Warszawa: LexisNexis.
[3] Brogden M., Nijhar P., 2005, Community Policing. National and International Models and Approaches, Devon.
[4] Chappel A.T., 2008, Police Academy Training: Comparing Across Curricula, Policing, „An International Journal of Police Strategies & Menagment”, 31(1), 36–56.
[5] Czapska J., Wójcikiewicz J., 1999, Policja w społeczeństwie obywatelskim, Kraków: Wydawnictwo Zakamycze.
[6] Czechowicz S., 2020, Zasadność istnienia kary nagany i możliwość jej stosowania za wykroczenie uchylania się od obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci, „Prawo i Więź”, 34.
[7] Dreher G., 1996, Kommunale Kriminalprävention: Anliegen, Grindgedanken Und Ertag bisherieger Bemühungen, „Die Polizei”, 7, 173–183.
[8] Grudecki M., 2018, Kara nagany i środki oddziaływania społecznego oraz środki oddziaływania wychowawczego w prawie wykroczeń, „Prokuratura i Prawo”, 7/8, 163–191.
[9] Grzegorczyk T. (red.), Jankowski W., Zbrojewska M., 2010, Kodeks wykroczeń. Komentarz, Warszawa: Wolter Kluwer.
[10] Gurycka A., 1979, Struktura i dynamika procesu wychowawczego. Analiza psychologiczna, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
[11] Hassemer W., 2002, Policja w państwie prawa, [w:] Mit represyjności albo o znaczeniu prewencji kryminalnej, (red.) J. Czaspka, H. Kury, Zakamycze.
[12] Hryniewicz-Lach E., 2015, Kara kryminalna w świetle Konstytucji RP, Warszawa: C.H. Beck.
[13] Iwański M., Konieczny J., Kościuk A., Krysta A., Rogus S., Łabuz U. (red.), 2008, Prawo wykroczeń. Repetytorium, Warszawa: Wolters Kluwer.
[14] Kalinowski M., 2007, Struktura procesu resocjalizacji, [w:] Resocjalizacja, t. 1, B. Urban, J. M. Stanik (red.), Warszawa.
[15] Klonowska I., 2018, Uspołeczniające, profilaktyczne i resocjalizacyjne funkcje Policji w perspektywie współczesnej pedagogiki resocjalizacyjnej, Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
[16] Kochańczyk R., 2019, Bliżej ludzi. Posterunek Policji – mała komórka, duże możliwości, [w:] Bliżej ludzi. Społeczno-edukacyjne działania Policji na rzecz bezpieczeństwa, (red.) J. Stawnicka, I. Klonowska, R. Kochańczyk, Sosnowiec.
[17] Kordaczuk-Wąs M., 2017, Społeczne uwarunkowania policyjnych działań profilaktycznych, Warszawa: Wydawnictwa Drugie.
[18] Kosonoga-Zygmunt J., 2017, Kara nagany w systemie sankcji za wykroczenie, „Wojskowy Przegląd Prawniczy”, 1, 92–109.
[19] Krajewski R., 2013, Środki oddziaływania wychowawczego w prawie wykroczeń, „Palestra”, 7–8, 163–191.
[20] Kurzępa B., 2008, Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. 1, Warszawa: Wolters Kluwer.
[21] Lis-Walewska M., 2022, Pouczenie oraz mandat karny jako środki prawne reakcji na wykroczenie, Materiały dydaktyczne Nr 215, Legionowo: Centrum Szkolenia Policji w Legionowie.
[22] Stawnicka J., 2013, Dialogiczny wymiar bezpieczeństwa. Rzecz o polskiej Policji, Katowice: Wydawnictwo Uniewersytetu Śląskiego.
[23] Sučić I., Karlowić R., 2017, Community Policing in Support of Social Cohesion, [w:] Community Policing – A European Perspective. Strategies, Best Practices and Guidelines, (red.) P.S. Bayerl et al., Springer: Cham.
[24] Ściborek Z., 2014, Motywowanie w organizacjach publicznych, Szczytno: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji.
[25] Wojciechowski B., 2004, Dyskrecjonalność sędziowska. Studium teoretyczno prawne, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Źródła internetowe
[26] Duniewska Z., Władza dyskrecjonalna administracji publicznej a sytuacja prawna jednostki – kilka refleksji, [w:] Administracja publiczna pod rządami prawa. Księga pamiątkowa z okazji 70-lecia urodzin prof. zw. dra hab. Adama Błasia, J. Korczak (red.), Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, e-Monorafie 2016, nr 74, s. 97–107, http://www.bibliotekacyfrowa.pl/publication/79804 [dostęp: 01.06.2024].
[27] https://sjp.pwn.pl [dostęp: 12.06.2024].
[28] Ministerstwo Sprawiedliwości, https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie/ [dostęp: 04.04.2024].
[29] Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Kielcach. Informacja o wynikach kontroli. Prowadzenie postępowań mandatowych i stosowanie pouczeń przez funkcjonariuszy straży miejskich oraz egzekwowanie grzywien nałożonych przez nich w drodze mandatu karnego, LKI.430.3.2022Nrewid.28/2022/P/22/060/LKI, https://www.nik.
gov.pl/plik/id,26850,vp,29648.pdf [dostęp: 23.06.2024].
[30] Tunia A., 2020, Stosowanie środków niepenalnych jako sposób reagowania na wykroczenia, „Studia Prawnicze KUL”, 3, 335–354. http://doi.org/10.31743/sp.5913.
Akty prawne
[31] Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, Dz.U. 1971 Nr 12 poz. 114 ze zm.
[32] Ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym, Dz.U. 2022 poz. 883.
[33] Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, Dz.U. 2001 Nr 106 poz. 1148; Dz.U. 2022 poz. 1124.
[34] Ustawa z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, Dz.U. 2013 poz. 628.
[35] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie określenia wykroczeń, za które funkcjonariusze straży ochrony kolei są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, oraz zasad i sposobu wydawania upoważnień, Dz.U. 2003 Nr 62 poz. 564.
[36] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 listopada 2022 r. w sprawie wykroczeń, za które inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego oraz pracownicy Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2022 poz. 2467.
[37] Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lutego 2016 r. w sprawie określenia wykroczeń, za które żołnierze Żandarmerii Wojskowej są upoważnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2017 poz. 746.
[38] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 18 kwietnia 2014 r. w sprawie wykroczeń, za które funkcjonariusze Straży Granicznej są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2014 poz. 539 ze zm.
[39] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2003 Nr 208 poz. 2026.
[40] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykroczeń, za które funkcjonariusze Straży Granicznej są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2023 poz. 319.
[41] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 października 2019 r. w sprawie zakresu wykroczeń, za które uprawnieni pracownicy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz strażnicy Państwowej Straży Łowieckiej są upoważnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2019 poz. 2090.
[42] Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2005 r. w sprawie nadania funkcjonariuszom Straży Parku w parkach narodowych oraz innym pracownikom parków narodowych, którym przysługują uprawnienia funkcjonariusza Straży Parku, uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2005 Nr 74 poz. 648.
[43] Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie nadania funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, Dz.U. 2017 poz. 589.
[44] Wytyczne Nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 13 lipca 2020 r. w sprawie wykonywania przez Policję niektórych czynności w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców, Dz.U.2020.37 KGP.
Magda, E. (2024). Educational Influence on Offenders of Misdemeanors Implemented Through Discretionary Forms of Professional Activity by Uniformed Service Officers. Resocjalizacja Polska, (28), 129–143. https://doi.org/10.22432/pjsr.2024.28.08
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Copyright Notice:
Articles are published in accordance with conditions identical to the Creative Commons Attribution 4.0 (also called as CC-BY) license conditions, available on http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ and this permission applies to any language version or any later version of the license as published by the Creative Commons organization.
Author retain the copyright to the article, while at the same time he/she transfers the article property rights to the Publisher free of charge (without territorial and time restrictions).
The online edition of the Polish Journal of Social Rehabilitation is published under Open Access, which means that users can read, download, copy, distribute, print, search, and link to the full texts of these articles - are provided with full unrestricted access.
The publisher does not charge for providing access to full versions of articles nor for their use as referred to in above.
