Trening uważności w oddziaływaniach resocjalizacyjnych. Kontekst teoretyczny

Maciej Muskała

DOI: http://dx.doi.org/10.22432/pjsr.2018.15.04

Abstrakt


Mimo dużej popularności i skuteczności oddziaływań opartych na koncepcjach kognitywno – behawioralnych w pracy z osadzonymi, poszukuje się innowacyjnych interwencji, które ułatwiłyby proces odchodzenia od przestępczości i zmniejszyły odsetek powrotności na drogę przestępstwa. Te nowe dociekania określa się mianem trzeciej generacji/fali terapii kognitywno-behawioralnych. Istnieje kilka głównych, ugruntowanych empirycznie, metod terapeutycznych mieszczących się w tym nurcie, a wśród nich będące przedmiotem niniejszego opracowania, te oparte na uważności. Celem niniejszego opracowania jest właśnie przedstawienie możliwości i potencjalnych korzyści z zastosowania mindfulness w pracy z osadzonymi. W artykule dokonano analizy teoretycznej, jak i przeglądu badań nad skutkami stosowania tego typu programów oddziaływania w populacji osób odbywających karę pozbawienia wolności, wskazując na kilka obszarów gdzie ich zastosowanie wydaje się ze wszech miar uzasadnione i co ważne, potwierdzone empirycznie.

Słowa kluczowe


uważność; mindfulness; zmiana; zakład karny

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Alexander C. N., Walton K. G., Orme-Johnson D. W., Goodman R. S., Pallone N., Transcendental meditation in criminal rehabilitation and crime prevention, New York 2003

Bishop S. R., Lau M., Shapiro,S., Carlson L., Anderson N. D., Carmody J., Segal Z.V., Abbey S., Speca M., Velting D., Devins G., Mindfulness: A Proposed Operational Definition, Clinical Psychology Science and Practice 2004, vol 11 (3), s. 232-233

Bloom P., Przeciw empatii. Argumenty za racjonalnym współczuciem, Kielce 2017).

Bowen K.W., Witkiewitz K., Dillworth T.M., Chawla N., Simpson T.L., …., Mindfulness meditation and substance use in an incarcerated population, Psychology of Addictive Behaviors 2006, vol. 20 (3), s. 343-347.

Cooper M., Efektywność psychoterapii i poradnictwa psychologicznego: Wyniki badań i praktyka kliniczna, Warszawa 2010, s. 225.

Crespo-Facorro B., Kim J., Andreasen N.C. O’Leary D.S., Bockholt H.J., Magnotta V., Insular cortex abnormalities in schizophrenia: a structural magnetic resonance imaging study of first-episode patients, Schizophrenia Research 2000, vol. 46 (1), s. 35-43 za: Lazar S. L., Neurobiologia uważności…, s. 326

Dafoe T., Mindfulness Meditation: A New Approach To Working With Sexual Offenders 2011, s. 16; tekst dostępny: https://tspace.library.utoronto.ca/bitstream/1807/27315/1/Dafoe_ Terra_L_201103_MA_thesis.pdf (14.08.17)

Dunn J. M., Benefits of Mindfulness Meditation in a Corrections Setting, Upaya Chaplaincy Program, 2010, s. 10 – tekst dostępny: https://www.upaya.org/uploads/pdfs/ DunnBenefitsofMeditationinCorrectionsSettingrev7110.pdf (9.08.2017)

Farb N.A.S., Anderson A.K., Mayberg H., Bean J., McKeon D., Segal Z.V., Minding one’s emotions: mindfulness training alters the neural expression of sadness, Emotions 2010, vol. 10 (1), s. 25-33. [10] Farb N.A.S., Segal Z.V., Mayberg H., Bean J., McKeon D., Fatima Z., Anderson A.K., Attending to the present: mindfulness meditation reveals distinct neural modes of self-reference. SCAN, Social, Cognitive, and Affective Neuroscience 2007, vol. 2 (4), s. 313-322;

Fidelus A., Determinanty readaptacji społecznej skazanych, Warszawa 2012;

Fields R.D., Drugi mózg, Rewolucja w nauce i medycynie, Warszawa 2011, s. 7

Germer Ch.K., Czym jest uważność? Dlaczego ma znaczenie? [w:] Ch. K. Germer, R. D. Siegel, P. R. Fulton (red.), Uważność i psychoterapia, Kraków 2015, s. 32

Germer Ch. K., Siegel R. D., Fulton P. R., (red.), Uważność i psychoterapia, Kraków 2015,

Goldin P.R., Gross J.J., Effects of Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) on Emotion Regulation in Social Anxiety Disorder, Emotion 2010, vol. 10 (1), s. 83

Goodman R. S., Walton K. G., Orme-Johnson D. W., Boyer R., The Transcendental Meditation Program, A consciousness based developmental technology for rehabilitation and crime prevention, Journal Offender Rehabilitation 2003, vol. 36 (1-4), s. 1-33

Hayes S.C., Strosahl K.D., Wilson K.G., Mindfulness and acceptance: Expanding the cognitive-behavioral tradition, New York 2011 za: Germer Ch.K., Czym jest uważność? Dlaczego ma znaczenie? [w:] Ch. K. Germer, R. D. Siegel, P. R. Fulton (red.), Uważność i psychoterapia, Kraków 2015, s. 57

Hickok G.,Mit neuronów lustrzanych, Karków 2016

Himelstein S., Meditation research: The state of the art in correctional settings, International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology 2011, vol. 55 (4), s. 650-653;

Holas P., Wstęp do wydania polskiego: Ch. K. Germer, R.D. Siegel, P R. Fulton (red.), Uważność i psychoterapia, Kraków 2015, s. 20

Hölzel B.K., Lazar S.W., Gard T., Schuman-Oliver Z., Vago D.R., Ott U., How Does Mindfulness Meditation Work? Proposing Mechanisms of Action From a Conceptual and Neural Perspective, Perspectives on Psychological Science 2011, vol. 6 (6), s. 537-559.

Jankowski T., Holas P., Poznawcze mechanizmy uważności i jej zastosowanie w psychoterapii, Studia Psychologiczne 2009, t. 47, z. 4, s. 69

Jaworska A., „Prison Smart” – ocena programu [w:] M. Marczak (red.) Resocjalizacyjne programy penitencjarne realizowane przez Służbę Więzienną, Kraków 2009, s. 136 - 144

Jaworska A., Leksykon resocjalizacji, Kraków 2012, s. 413.

Kabat-Zinn J., Mindfulness-Based Interventions in Context: Past, Present and Future, Clinical Psychology, Science and Practice 2003, vol. 10 (2), s. 144-156.

Kabat-Zinn M., Kabat-Zinn J., Dar codzienności, Poradnik uważnego rodzicielstwa, Warszawa 2008

Kang D., Jo H.J., Jung W.K., Kim S.H., Jung Y. Choi C., Lee U.S., An S.Ch., Jang J.H., Kwon J.S., The effect of meditation on brain structure: cortical thickness mapping and diffusion tensor imaging, Social Cognitive and Affective Neuroscience 2013, vol. 8 (1), s. 27-33; [28] Khoury B, Lecomte T, Fortin G, Masse M, Therien P, Bouchard V, Chapleau MA, Paquin K, Hofmann SG., Mindfulness-based therapy: a comprehensive meta-analysis, Clinical Psychology Review 2013 vol. 33 (6), s 763-771

Kieszkowska A., Inkluzyjno-katalaktyczny model reintegracji społecznej skazanych. Konteksty resocjalizacyjne, Kraków 2012.

Lazar S. L., Neurobiologia uważności [w:] Ch. K. Germer, R. D. Siegel, P. R. Fulton (red.), Uważność i psychoterapia, Kraków 2015, s. 321 i nast.;

Lipsey M.W., Landenberger N.A., Wilson S.J., Effects of Cognitive-Behavioral Programs for Criminal Offenders, Nashville 2007.

Luders E., Clark K., Narr K.L., Toga A., Enhanced brain connectivity in long-term meditation practitioners, Neuroimage 2011, vol. 57 (4), s. 1308–1316;

Mudrecka I., Potrzeba i możliwości budzenia nadziei u niedostosowanych społecznie w świetle koncepcji poznawczej, Resocjalizacja Polska 2014, nr 7, s. 59 – 70;

Mudrecka I., Proces resocjalizacji w perspektywie dorobku neuronauk, Resocjalizacja Polska 2015, nr 10, s. 15-25.

Muskała M., Odstąpienie od przestępczości w teorii i praktyce resocjalizacyjnej, Poznań 2016;

Opora R., Refleksje na temat współczesnej resocjalizacji w kontekście jej efektywności, Resocjalizacja Polska 2010a, nr 1, s. 214;

Opora R., Resocjalizacja, wychowanie i psychokorekcja nieletnich niedostosowanych społecznie, Kraków 2010b, s. 15.

Orme-Johnson D.W., The Use of Meditation in Corrections, International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology 2011, vol. 55 (4), s. 662

Perelman, A.M., Miller S.L., Clements C.B., Rodriguez A., Allen K., Cavanaugh R., Meditation in a deep south prison: A longitudinal study of the effects of vipassana. Journal of Offender Rehabilitation 2012, vol. 51(3), s. 176-198.

Pink D.H., Drive, Kompletnie nowe spojrzenie na motywację, Warszawa 2011, s. 131 i nast.

Pospiszyl K., Psychologiczne podstawy resocjalizacji, [w:] B. Urban, J.M. Stanik (red.), Resocjalizacja, t. 1, op. cit., s. 92.

Russell T., Body in mind training: mindful movement for severe and enduring mental illness, British Journal of Wellbeing 2011, vol. 2 (4), s. 13-16 za: Wilkos E., Tylec A., Kułakowska D., Kucharska K., Najnowsze kierunki terapeutyczne…, s. 626

Samuelson M., Carmody J., Kabat-Zinn J., Bratt M.A., Mindfulness-Based Stress Reduction in Massachusetts Correctional Facilities, The Prison Journal 2007, vol. 87 (2), s. 254 – 268

Schneider S.L., Wright R.C., Understanding Denial in Sexual Offenders: A Review of Cognitive and Motivational Processes to Avoid Responsibility, Trauma, Violence & Abuse 2004, vol. 5 (1), s. 4. [45] Segel Z. V., Williams J. M. G., Teasdale J. D., Terapia poznawcza depresji oparta na uważności. Nowa koncepcja profilaktyki nawrotów, Kraków 2009, s. 62 i nast.

Shapiro S. L., Carlson L. E., Astin J. A., Freedman B., Mechanisms of mindfulness, Journal of Clinical Psychology 2006, vol. 62 (3), s. 373-386.

Shonin E., van Gordon W., Slade K., Griffiths M.D., Mindfulness and other Buddhist-derived interventions in correctional settings: A systematic review, Aggression and Violent Behavior 2013, vol. 18 (3), s. 365-372

Siegel D. J., The mindful brain: Reflection and attunement in the cultivation of wellbeing, New York 2007, s. 332 za: Dunn J. M., Benefits of Mindfulness Meditation…, s. 11. [49] Sipe W. E.B., Eisendrath S.J., Mindfulness-based cognitive therapy: Theory and practice, Canadian Journal of Psychiatry 2012, vol. 57 (2), s. 63-69;

Monk-Turner E., Turner Ch., The potential benefits of meditation in a correctional setting, Corrections Today 2007 za: Dunn J. M., Benefits of Mindfulness Meditation…

Tang Y.Y., Lu Q., Fan M., Yang Y. Posner, M.I., Mechanisms of white matter changes induced by meditation, Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 2012, vol. 109 (26), s. 10570–10574 za: Lazar S. L., Neurobiologia uważności…, s. 330

Teasdale J., Williams M.G., Segal Z., Praktyka uważności, Ośmiotygodniowy program ćwiczeń pozwalający uwolnić się od depresji i napięć emocjonalnych, Kraków 2016;

Wilkos E., Tylec A., Kułakowska D., Kucharska K., Najnowsze kierunki terapeutyczne w rehabilitacji pacjentów z zaburzeniami psychicznymi, Psychiatria Polska 2013, tom XLVII, nr 4, s. 627

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.