Nieformalne taksonomie wychowanków zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich tworzone przez personel w kontekście oddziaływań resocjalizacyjnych Socjologiczna analiza zjawiska

Piotr Chomczyński

DOI: http://dx.doi.org/10.22432/pjsr.2016.11.08

Abstrakt


Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na zjawisko tworzenia nieformalnych taksonomii przez kadrę zakładów poprawczych (ZP) i schronisk dla nieletnich (SdN) wobec wychowanków w związku z pracą resocjalizacyjną. Omówione zostały zarówno mechanizmy tworzenia takich klasyfikacji, jak również konsekwencje z nimi związane. W artykule broniona jest teza, że tego rodzaju stygmatyzacja z jednej strony jest zjawiskiem naturalnym, gdyż bazującym na mechanizmie analogii, w dużej mierze nieuświadomionym, typowym dla instytucji wychowawczych, z drugiej zaś strony zależnym w swej postaci od stylu zarządzania placówką. Poruszany jest także problem licznych konsekwencji wynikających z taksonomii. Zaprezentowane w artykule wnioski opierają się na siedmioletnich badaniach jakościowych prowadzonych w ośrodkach resocjalizacyjnych wszystkich typów w całej Polsce. W badaniach zastosowana została zasada triangulacji w zakresie metod, badacza i danych. Do analizy zebranych materiałów empirycznych wykorzystany został paradygmat interpretatywny, który daje możliwość uchwycenia interakcyjnego charakteru powstawania emocji negatywnych i pracy emocjonalnej.


Słowa kluczowe


stygmatyzacja; młodociani przestępcy; zakłady poprawcze; instytucje totalne; interakcja; resocjalizacja

Pełny tekst:

PDF PDF (English)

Bibliografia


Aronson E., Akert R.M., Wilson T.D., 2012, Psychologia społeczna, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Warsaw.

Becker H., 2009, Outsiderzy. Studia z socjologii dewiacji, PWN, Warsaw.

Blumer H., 1969, Symbolic Interactionism. Perspective and Method, Prentice-Hall, Inc. Englewood, New Jersey.

Bourdieu P., Passeron J.-C., 2006, Reprodukcja. Elementy teorii systemu nauczania, PWN, Warsaw.

Cialdini R., 2009, Wywieranie wpływu na ludzi, transl. Bogdan Wojciszke, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.

Chomczyński P., 2014, Emocje agresji i smutku, ich przejawy oraz sposoby radzenia sobie z nimi wśród wychowanek zakładów poprawczych w Polsce. Socjologiczna analiza zjawiska, [in:] Emocje w życiu codziennym. Analiza kulturowych, społecznych i organizacyjnych uwarunkowań ujawniania i kierowania emocjami, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Chomczyński P., 2013, Problem bezpieczeństwa personelu zakładów poprawczych dla nieletnich w kontaktach z wychowankami. Socjologiczna analiza czynników wewnętrznych, „Profilaktyka Społeczna i Resocjalizacja”, 21.

Collins R., 2004, Interaction, Ritual Chains, Princeton University Press, New Jersey.

Collins R., 1993, Emotional Energy as the Common Denominator of Rational Action, „Rationality and Society”, 5, 2, (April).

Cooley Ch.H., 1922, Human Nature and the Social Order (Revised Edition), Charles Scribner’s Sons, New York:.

Czykwin E., 2007, Stygmat społeczny, PWN, Warsaw.

Czyżewski M., 2013, Socjologia interpretatywna i metoda biograficzna: przemiana funkcji, antyesencjalistyczne wątpliwości oraz sprawa krytyki, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, vol. IX, no. 4.

Denzin N.K., 1983, A Note on Emotionality, Self, and Interaction, „American Journal of Sociology”, 89, 2 (September).

Elias N., 2011, O procesie cywilizacji, Wydawnictwo W.A.B, Warsaw.

Foucault M., 1993, Nadzorować i karać. Narodziny więzienia, Wydawnictwo Aletheia, Warsaw.

Garfinkel H., 1956, Conditions of Successful Degradation Ceremonies, „American Journal of Sociology”, LXI.

Garfinkel H., 1963, A Conception of Experiments with „Trust” as a Condition of Stable Concerted Actions, [in:] The Production of Reality: Essays and Readings on Social Interaction, (eds.) O’Brien J., Pine Forge Press, Thousand Oaks, California.

Garfinkel H., 1967, Studies in Ethnometodology, Prentice-Hall Inc., New Jersey.

Garfinkel H., 2007, Studia z etnometodologii, przełożyła A. Szulżycka, PWN, Warsaw.

Gawronski B., Rydell R.J., Vervliet B., De Houwer J., 2010, Generalization Versus Contextualization in Automatic Evaluation, „Journal of Experimental Psychology: General Advance online publication”.

Goffman E., 1961, Asylums: Essays on the Social Situation of Mental Patients and Other Inmates, New York, Doubleday.

Goffman E., 2011, Instytucje totalne. O pacjentach szpitali psychiatrycznych i mieszkańcach innych instytucji totalnych, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.

Goffman E., 2000, Człowiek w teatrze życia codziennego, Wydawnictwo KR, Warsaw.

Goffman E., 2005, Piętno. Wydawnictwo GWP, Gdańsk.

Goffman Erving (2008), Embarrassment and Social Organization, [in:] Emotions. A Social Science, (eds.) Greco M., Stenner P., Routledge, Taylor & Francis, London–New York.

Hammersley M., Atkinson P., 2000, Metody badań terenowych, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań.

Higgins P.C., Butler R.R., 1982, Understanding Deviance, McGraw-Hill Book Company, New York.

Hochschild A.R., 1979, Emotion Work, Feeling Rules, and Social Structure, „American Journal of Sociology”, Vol. 85, no. 3.

Hochschild A.R., 2009, Zarządzanie emocjami. Komercjalizacja ludzkich uczuć, PWN, Warsaw.

James W., 1890, The Principles of Psychology, MacMillan & Co. Ltd, London.

Kamiński M.M., 2006, Gry więzienne. Tragikomiczny świat polskiego więzienia, Oficyna Naukowa, Warsaw.

Kemper T.D., 2011, Status, Power and Ritual Interaction. A Relational Reading of Durkheim, Goffman and Collins, Ashgate Publishing Limited, Surrey, Great Britain.

Kemper T.D., 1987, How Many Emotions are There? Wedding the Social and the Autonomic Components, „American Journal of Sociology”, 93, 2.

Klapp O., 1949, The Fool as a Social Type, „American Journal of Sociology”, LV.

Kofta M., 1979, Samokontrola a emocje, PWN, Warsaw.

Konecki K., 2014, Socjologia emocji według Thomasa Scheffa, [in:] Emocje w życiu codziennym. Analiza kulturowych, społecznych i organizacyjnych uwarunkowań ujawniania i kierowania emocjami, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Konecki K.T., 2005, Ludzie i ich zwierzęta. Interakcjonistyczno-symboliczna analiza społecznego świata właścicieli zwierząt domowych, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Warsaw.

Konecki K.T., 2000, Studia z metodologii badań jakościowych: teoria ugruntowana, PWN, Warsaw.

Konecki K.T., 1985, Jaźń w totalnej instytucji obozu koncentracyjnego, „Kultura i Społeczeństwo”, no. 3.

Miszewski K., 2007, Kiedy badacz jest tajnym agentem. O postrzeganiu niejawnej obserwacji uczestniczącej jako etycznie problematycznej, metodach badań ilościowych, zakulisowych wymiarach życia społecznego i ich związku ze wszystkim tym, o czym przed chwilą, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, Vol. 3, no. 2.

Moczydłowski P., 2002, Drugie życie więzienia, Oficyna Wydawnicza Łośgraf, Warsaw.

Morris A., Feldman D.C., 1997, Managing Emotions in the Workplace, „Journal of Managerial Issues”, 9.

Mucha J., 1992, Cooley, Wydawnictwo „Wiedza Powszechna”, Warsaw.

Pawłowska B., Chomczyński P., 2012, The Methods of Negative Emotions Managing Based on Teachers’ Control Group Research, „Culture and Education”, 6(92).

Pawłowska B., 2013, Emocje w środowisku pracy, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Piotrowski A., 1985, Osobowość a tożsamość. O pewnej tendencji we współczesnej socjologii interakcji, „Folia Sociologica”, no. 12.

Prus R., 1999, Beyond the Power Mystique. Power as Intersubjective Accom – Plishment. New York: State University of New York Press.

Prus, Grills 2003, Deviant Mystique. Involvements, Realities and Regulation. Westport: Preager. [49] Scheff Th.J., 2006, Concepts and Concept Formation: Goffman and Beyond, „Qualitative Sociology Review”, Vol. II, Iss. 3.

Schein E., 1989, Ku nowemu rozumieniu kultury organizacji, [in:] Wybrane zagadnienia socjologii organizacji, part II: Perspektywa kulturowa w badaniach organizacji, wybór tekstów, opracowanie i wstęp Aleksander Marcinkowski, Jerzy Sobczak, Uniwersytet Jagielloński, Kraków.

Schein E., 1990, Organizational Culture, „American Psychologist”, 45, 2.

Schütz A., 1953, Common Sense and Scientific Interpretation of Human Action, „Philosophy and Phenomenological Research”, 14.

Schütz A., 1982, Collective Papers. The Problem of Social Reality, Vol. I, Kluwer Boston Inc., Hingham, USA.

Shott S., 1979, Emotions and Social Life: A Symbolic Interactionist Analysis, „The American Journal of Sociology”, Vol. 84, no. 6.

Simmel G., 1955, Conflict, The Web of Group Afiliations, transl. Reinhard Bendix, Glencoe, III, Free Press.

Strauss A. L., 1969 Mirrors and Masks. The Search for Identity. San Francisco: The Sociology Press.

Szczygieł D., Bazińska R., Kadzikowska-Wrzosek R., Retowski S., 2009, Praca emocjonalna w zawodach usługowych – pojęcie, przegląd teorii i badań, „Psychologia Społeczna”, vol. 43(11).

Tomczyk A., bdw, Symptomy podkultury przestępczej w Zakładzie Poprawczym, Zakład Poprawczy i Schronisko dla nieletnich, Racibórz.

Turner J.H., 1962, Role Taking: Process vs. Conformity, [in:] Human Behavior and Social Processes: An Interactionist Approach, (eds.) Rose A.M., Boston: Houghton Miiflin.

Turner J.H., 2004, Struktura teorii socjologicznej, PWN, Warsaw.

Turner J.H., Stets J.E., 2009, Socjologia emocji, PWN, Warsaw.

Wilson, T. P. 1970. Conceptions of Interaction and Forms of Sociological Explanation, „American Sociological Review” 35.

Zapf D., 2002, Emotion Work and Psychological Well-being. A Review of the Literature and Some Conceptual Considerations, „Human Resource Management Review”, 12.

Internet sources

Scheff Th.J., 2003, Goffman’s Elaboration of the Looking Glass Self, a lecture given during the annual convention of the American Sociological Association Atlanta, http://www.soc.ucsb.edu/faculty/scheff/19a.pdf

Scheff Th., Retzinger S.M., 1997, Shame, Anger and the Social Bond: A Theory of Sexual Offenders and Treatement, „Electronic Journal of Sociology”, Sept., http://www.sociology.org

Legal acts

Act dated 26 October 1982 on proceedings in juvenile cases, Journal of Laws 1982, No. 35, item 228 (developed on the basis of: i.e. Journal of Laws 2010, No. 33, item 178; of 2011, No. 112, item 654; No. 149, item 887; No. 191, item 1134; of 2012, item. 579; 2013, item 628, 1165).

Ordinance of the Minister of Justice of 17 October 2001 on correctional institutions and shelters for juveniles, Journal of Laws 2001, No. 124, item 1359.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.