Teoria samokontroli/biegu życia autorstwa T.C. Pratta – propozycja rozwinięcia ewolucyjnego

Stefan Florek, Przemysław Piotrowski

DOI: http://dx.doi.org/10.22432/pjsr.2017.14.06

Abstrakt


W artykule dokonano prezentacji teorii samokontroli/biegu życia autorstwa T.C. Pratta. Przedstawiono jej zalety, jako syntezy dwóch ważnych nurtów teoretycznych w kryminologii. Wskazano również na istotne deficyty tej teorii. Przede wszystkim jednak zaprezentowano argumentację na rzecz tezy, że propozycja Pratta może być uzupełniona i rozwinięta w ramach podejścia ewolucyjnego. Autorzy przedstawili pewne szczegółowe propozycje w tym zakresie oraz wskazali na potencjalne kierunki i kluczowe założenia projektu dalszego wyjaśniania związków między poziomem samokontroli a biegiem życia jednostki w ujęciu ewolucyjnym.


Słowa kluczowe


samokontrola, bieg życia, przestępczość, ewolucja

Pełny tekst:

PDF PDF (English)

Bibliografia


Błachut J., Gaberle A., Krajewski K. (red.), 2007, Kryminologia, Arche, Gdańsk.

Buss D.M., 2008, Evolutionary psychology: The New Science of the Mind, Allyn & Bacon, Boston.

Carlsson C., Sarnecki J., 2016, An Introduction to Life-Course Criminology, SAGE, Los Angeles.

Durrant R., Ward T., 2015, Evolutionary Criminology. Towards a Comprehensive Explanation of Crime, Academic Press, Amsterdam.

Farrington D.P., Loeber R., van Kammen W.B., 1990, Long-term criminal outcomes of hyperactivity–impulsivity–attention deficit and conduct problems in childhood, [w:] Straight and Devious Pathways from Childhood to Adulthood, (red.) Robins L.N., Rutter M., Cambridge University Press, Cambridge, s. 62–81.

Farrington D.P., 1991, Antisocial personality from childhood to adulthood, „The Psychologist”, 4, s. 389–394. Teoria samokontroli/biegu życia autorstwa T.C. Pratta… (s. 73–83) 83

Farrington D.P., 2000, Psychosocial Predictors of Adult Antisocial Personality and Adult Convictions, „Behavioral Sciences and the Law”, 18, s. 605–622.

Finigan-Carr N.M., Gielen A., Haynie D.L., Cheng T.L., 2016, Youth Violence: How Gender Matters in Aggression Among Urban Early Adolescents, „Journal of Interpersonal Violence”, 31(19).

Florek S., 2011, Racjonalność, zło i ewolucja, „Archeus. Studia z Bioetyki i Antropologii Filozoficznej”, 12, s. 89–106.

Florek S., Piotrowski P., 2013, Biopsychologiczne i społeczne determinanty zachowań agresywnych dzieci i młodzieży, [w:] Agresja i przemoc w drodze do dorosłości: stare mechanizmy, nowe oblicza i metody przeciwdziałania, (red.) Florek S., Grygielski M., Wydawnictwo Naukowe PWSZ w Nowym Sączu, Nowy Sącz, s. 29–42.

Gottfredson M.R., Hirschi T., 1990, A general theory of crime, CA: Stanford University Press, Stanford.

Hirschi T., 1969, Causes of Delinquency, University of California Press, Berkeley.

Hirschi T., Gottfredson M., 1983, Age and the explanation of crime, „American Journal of Sociology”, 89, s. 552–584.

Krahe B., 2006, Agresja, GWP, Gdańsk.

Letendre J., 2007, „Sugar and Spice But Not Always Nice”: Gender Socialization and its Impact on Development and Maintenance of Aggression, „Child and Adolescent Social Work Journal”, 24(4).

Matza D., 2009, Delinquency and Drift, 5th ed., Transactions Publishers, New Brunswick–London.

Mealey L., 1995, The sociobiology of sociopathy: An integrated evolutionary model, „Behavioral and Brain Sciences”, 18, s. 523–599.

Moffitt T.E., 1993, Adolescence-limited and life-course persistent antisocial behavior: A developmental taxonomy, „Psychological Review”, 100, s. 647–701.

Muraven M., Pogarsky G., Shmueli D., 2006, Self-control Depletion and the General Theory of Crime, „Journal of Quanitative Criminology”, 22, s. 263–277.

Pinker S., 2005, Tabula rasa. Spory o naturę ludzką, GWP, Gdańsk.

Piotrowski P., Florek S., 2013, Przejawy agresji w subkulturach młodzieżowych – perspektywa psychologii społecznej i ewolucyjnej, [w:] Agresja i przemoc w drodze do dorosłości:

stare mechanizmy, nowe oblicza i metody przeciwdziałania, (red.) Florek S., Grygielski M., Wydawnictwo Naukowe PWSZ w Nowym Sączu, Nowy Sącz, s. 43–54.

Pratt T.C., 2016, A self-control/life-course theory of criminal behavior, „European Journal of Criminology”, 13(1), s. 129–146.

Ridley M., 2000, O pochodzeniu cnoty, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań.

Rocque M., Posick C., Felix S., 2015, The role of brain in urban violent offending: integrating biology with structural theories of ‘the streets’, „Criminal Justice Studies”, 28,

s. 84–103.

Sampson R.J., Laub J.H., 1993, Crime in the Making: Pathways and Turning Points through Life, Harvard University Press, Cambridge.

Sutherland E.H., 1947, Principles of criminology, 4th ed., Lippincott Co., Chicago.

Tittle C.R., 1995, Control Balance: Toward a General Theory of Deviance, Westview Press, Boulder.

Wilson M., Daly M., 1985, Competitiveness, Risk Taking, and Violence: The Young Male Syndrome, „Ethology and Sociobiology”, 6, s. 59–73.

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.