Empatia a doświadczanie i stosowanie agresji wśród młodzieży

Agnieszka Lewicka-Zelent, Sylwia Huczuk

DOI: http://dx.doi.org/10.22432/pjsr.2016.11.09

Abstrakt


Młodzież jest narażona na wszelkie akty agresji zarówno w środowisku szkolnym, rodzinnym jak i rówieśniczym. Często bywa tak, że ofiara agresji sama zaczyna ją przejawiać, wskutek jej doświadczania ze strony innych osób. Innym ważnym determinantem poziomu agresji jest przekaz medialny lub negatywny wzór do naśladowania (np. używanie upokarzających oraz kompromitujących obrazów i słów). Empatia zaś to umiejętność, która polega na rozpoznawaniu wewnętrznych stanów oraz procesów dotyczących człowieka, z którym wchodzi się w kontakt. Dzięki niej człowiek współodczuwa emocje drugiej osoby, co zmniejsza ryzyko występowania zachowania agresywnego. Dlatego tak ważne w pracy z młodzieżą jest prowadzenie zajęć rozwijających empatię lub obniżających poziom agresji, w tym: treningów uwrażliwiających, treningu zastępowania agresji, treningów relaksacyjnych, czy zajęć o charakterze psychoedukacyjnym. Celem badania własnego było ustalenie poziomu empatii emocjonalno-poznawczej agresywnych ofiar w porównaniu z młodzieżą doświadczającą agresji lub stosującą agresję.

Słowa kluczowe


empatia; agresja; agresywna ofiara; ofiara

Pełny tekst:

PDF PDF (English)

Bibliografia


Bartkowicz Z., Węgliński. A., 2012, Pedagogika resocjalizacyjna wobec współczesnych zagrożeń, UMCS, Lublin.

Bartkowicz Z., 2001, Pomoc terapeutyczna nieletnim agresorom i ofiarom agresji w zakładach resocjalizacyjnych, Wydawnictwo AWH Antoni Dudek, Lublin.

Braun-Gałkowska M., Ulik-Jaworska I., 2002, Zabawa w zabijanie: oddziaływanie przemocy prezentowanej w mediach na psychikę dzieci, Wydawnictwo Kaudium, Lublin.

Chartrand T., Baragh J.A., 1999, The Chameleon Effect: The Perception-Behavior Link and Social Interaction, ,,Journal of Personality and Social Psychology”, no. 6(6).

Davis M.H., 1999, Empatia. O umiejętności współodczuwania, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk.

Georg J., 2008, Dlaczego jesteście tacy okrutni? Mobbing w szkole, Wydawnictwo Świętego Wojciecha, Poznań.

Goleman D., 1999, Inteligencja emocjonalna w praktyce, Media Rodzina, Poznań.

Grochulska J., 1982, Reedukacja dzieci agresywnych, WSiP, Warsaw.

Jaworska E., 2012, Leksykon resocjalizacji, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.

Kmiecik-Baran K., 1999, Młodzież i przemoc. Mechanizmy socjologiczno-psychologiczne, PWN, Warsaw.

Kocemba I., 2009, Ci, którzy dręczą innych, „Psychologia w Szkole”, no. 21.

Kosewski M., 1997, Agresywni przestępcy, Wiedza Powszechna, Warsaw.

Lewicka A., 2002, Policjant – empatyczny, czy agresywny opiekun prawa?, ,,Opieka, Wychowanie, Terapia”, no. 1.

Lewicka A., 2006, Rozwijanie empatii u studentów pedagogiki specjalnej, UMCS, Lublin.

Lewicka A., 2010, Pomiar poziomu empatii emocjonalno-poznawczej Indeksem Reaktywności Interpersonalnej M. H. Davisa, [in:] Diagnostyka resocjalizacyjna, Wybrane zagadnienia, (eds.) Wojnarska A., UMCS, Lublin.

Mellibruda J., 1986, Ja – Ty – My: psychologiczne możliwości ulepszania kontaktów międzyludzkich, Nasza Księgarnia, Warsaw.

Morawska E., Morawski J., 2001, Trening Zastępowania Agresji, ,,Problemy Alkoholizmu”, no. 4.

Morawska E., Morawski J., 2006b, Trening Zastępowania Agresji, part 3, ,,Psychologia w Szkole”, no. 3.

Morawska E., Morawski J., 2006c, Trening Zastępowania Agresji, part 4, ,,Psychologia w Szkole”, no. 4.

Morawska E., Morawski J., 2006a, Trening Zastępowania Agresji, part 2, ,,Psychologia w Szkole”, no. 2.

Ostrowska K., 2003, Czy w Polskiej szkole jest bezpiecznie?, ,,Biuletyn Konferencje i Seminaria”, no. 6(50).

Palak Z., 2012, Psychospołeczne determinanty agresywności młodzieży niedostosowanej społecznie, [in:] Pedagogika resocjalizacyjna wobec współczesnych zagrożeń, (eds.) Bartkowicz Z., Węgliński A., UMCS, Lublin.

Poradnik metodyczny dla nauczycieli, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Warsaw 2004.

Preston S.D., de Wall F.B.M., 2002, Empathy: its Ultimate and Proximate Bases, ,,Behavioral and Brain Science”, no. 25.

Reykowski J., 1979, Motywacja, postawy prospołeczne a osobowość, PIN, Warsaw.

Rode D., 2010, Psychologiczne uwarunkowania przemocy w rodzinie. Charakterystyka sprawców, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

Surzykiewicz E., 2000, Agresja i przemoc w szkole. Uwarunkowania socjoekologiczne, Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, Warsaw.

Węgliński A., 1983, Poziom empatii a zachowania nieletnich w zakładzie poprawczym, ,,Psychologia Wychowawcza”, no. 3.

Węgliński A., 1984, Poziom empatii a zachowania na koloniach resocjalizacyjnych dzieci z rodzin zagrożonych demoralizacją, ,,Kwartalnik Pedagogiczny”, no. 1.

Wilczek-Rużyczka E., 2002, Empatia i jej rozwój u osób pomagających, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Wolińska J.M., 2000, Agresywność młodzieży – problem indywidualny i społeczny, UMCS, Lublin.

Wysocka E., 2008, Diagnoza w resocjalizacji, PWN, Warsaw.

Internet sources

Chartrand T., Baragh J.A., The Chameleon effect: The percepcion-Behavior Link and Social Interaction, http://www.pedagogika.uksw.edu.pl/ konspekt doktoratu Maciej

Ciechomski.pdf/ [access: 15.06.2015].

Zewnętrzne odnośniki

  • Obecnie brak jakichkolwiek odnośników.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.